Photodentro 928x90

kid_televisionΌλα γύρω μας κινούνται αδιάκοπα. Άνθρωποι άγνωστοι περνούν πλάι μας, αυτοκίνητα, τηλέφωνα, σκέψεις και συναισθήματα μας κατακλύζουν στην καθημερινότητά μας. Ενίοτε αφηνόμαστε. Όλα τούτα μας απορροφούν τελείως και μας προκαλούν μια (λίγο ή πολύ) πρόσκαιρη εξάντληση.

Της Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. *

Είναι οι στιγμές που γίνεται δύσκολο να ανταποκριθούμε στις ψυχικές και πρακτικές απαιτήσεις και επιθυμίες του παιδιού μας (είτε με το να τις ικανοποιήσουμε, είτε όχι, όπως κρίνουμε κάθε φορά), οι οποίες εκ των πραγμάτων είναι συνεχείς. Άλλες φορές πάλι, μπορεί να είναι δύσκολο ακόμα και απλά το να αισθανόμαστε κοντά μας αυτή την διαρκή σωματική κίνηση του παιδιού, φυσική για εκείνο αλλά για εμάς, όντας βυθισμένοι στην ενήλικη ζωή, δύσκολο να εναρμονιστούμε μαζί της όλες τις στιγμές και να την κατανοήσουμε.

Αυτές τις στιγμές που δυσκολευόμαστε να αντλήσουμε δύναμη από μέσα μας και να συντονιστούμε με τα δημιουργικά μας στοιχεία, η επιλογή να ανοίξουμε την τηλεόραση  στο παιδί φαντάζει η μόνη λύση. Φαντάζει να προσφέρει τις ποθητές λίγες στιγμές ησυχίας, απομόνωσης ή απόστασης. Άλλοτε πάλι η ανάγκη να κάνουμε δουλειές μέσα στο σπίτι (μαγείρεμα ή νοικοκυριό) μπορεί να καθιστούν πιο εύκολη την επιλογή της απασχόλησης του παιδιού με την τηλεόραση.

Ανάσα

Εντούτοις, ακόμα και όταν νομίζουμε ότι οι αντοχές μας και η καλή μας διάθεση μας έχουν εγκαταλείψει, ίσως θα μπορούσαμε να αναζητήσουμε για λίγα λεπτά την αυτοσυγκέντρωσή μας και την σύνδεση με το μέσα μας με βαθιές εισπνοές, κλείνοντας κυριολεκτικά τα αυτιά μας ή αφήνοντας την σκέψη μας λίγο να περιπλανηθεί κάπου αλλού, οπουδήποτε χαλαρώνει τον καθένα μας, παίρνοντας έτσι απόσταση απ’ ότι διαδραματίζεται  στο εσωτερικό του σπιτιού μας. Τότε μπορούμε να επιστρέψουμε στο «εσωτερικό» του εαυτού μας και ν’ αναζητήσουμε άλλες λύσεις πιο γόνιμες και δημιουργικές από την παρακολούθηση της τηλεόρασης.

Μαζί, στις δουλειές του σπιτιού

Για παράδειγμα όσον αφορά τις καθημερινές εργασίες που πρέπει να γίνουν, μπορούμε να ζητήσουμε από το παιδί να συμμετέχει στις δουλειές, αφήνοντάς το να πάρει πρωτοβουλίες, κάνοντάς το σαν παιχνίδι, τραγουδώντας ή βάζοντας μουσική. Έτσι, του δείχνουμε ότι ακόμα και κάτι πρακτικό μέσα στο σπίτι έχει νόημα αφού εμπεριέχει την έννοια της φροντίδας, του νοιαξίματος για τον χώρο του σπιτιού και ότι το απαρτίζει. Του νοιαξίματος και για εμάς τους ίδιους, γονείς και παιδιά, που ζούμε μέσα σε αυτό το σπίτι, όπου γίνεται πιο αρμονική η εξέλιξή μας, όταν ο χώρος μας είναι καθαρός, απλός και όμορφος.

Το ίδιο συμβαίνει όταν κάνουμε ένα φαγητό θρεπτικό και νόστιμο. Όταν το φαγητό ετοιμάζεται με αγάπη και δημιουργία. Γιατί όντως δημιουργούμε όταν μαγειρεύουμε αφού βάζουμε κάτι από εμάς, από την σκέψη μας και την φροντίδα μας. Το παιδί, συμμετέχοντας, βιώνει κι εκείνο τη δημιουργική διαδικασία. Μαζί παίρνουμε απόσταση από την τάση να θεωρούμε ότι η ζωή βρίσκεται κυρίως έξω από το σπίτι μας και να νοούμε τις εργασίες για την φροντίδα του σπιτιού ως αγγαρείες και ανώφελες.

Έτσι, με απλές δραστηριότητες μέσα στο σπίτι, το παιδί συμμετέχοντας, με την παρατήρηση και μετά με τη σκέψη του, γίνεται ενεργητικό. Δραστηριοποιείται και κινείται διοχετεύοντας την ενέργειά του και επενδύοντας ουσιαστικό χρόνο σε κάτι χρήσιμο. Παράλληλα παίρνει απόσταση από την παθητικότητα που εκ των πραγμάτων επιφέρει η παρακολούθηση της τηλεόρασης.

Ψευδαίσθηση ηρεμίας

Την ώρα που το παιδί παρακολουθεί τηλεόραση μας δημιουργείται η αίσθηση ότι είναι ήρεμο, όμως η κίνηση σε ψυχικό και σωματικό επίπεδο απλώς αδρανοποιείται. Σχεδόν παραλύει. Αν παρατηρήσει κάποιος προσεκτικά το παιδί, αφού κλείσει η τηλεόραση, θα διαπιστώσει ότι δείχνει να έχει ένταση και υπερδιέγερση. Ίσως να φαίνεται ελαφρώς μπερδεμένος ο ειρμός της σκέψης του και άρα και ο λόγος του. Μπορεί να είναι πιο ανυπόμονο ή απαιτητικό απ’ ότι συνήθως ή ακόμα και επιθετικό. Ιδιαίτερα όταν βλέπει τηλεόραση κοντά στην ώρα του ύπνου, μπορεί να δυσκολεύεται να κοιμηθεί, να είναι ανήσυχο ή να ξυπνάει συχνά κατά την διάρκεια της νύχτας.

turn_off_the_tvΑφύσικη ακινησία

Όταν το παιδί παρακολουθεί τηλεόραση είναι ακίνητο, μια κατάσταση αφύσικη για εκείνο. Η φυσική δραστηριότητα του παιδιού είναι η κίνηση και  μέσω αυτής αναπτύσσονται οι λειτουργίες του σώματος και του εγκεφάλου. Επιπλέον, η ακτινοβολία που εκπέμπεται από την τηλεόραση επιδρά στις λειτουργίες του εγκεφάλου του παιδιού τρέφοντάς τον μέσω ενός τεχνητού τρόπου. Σε αντίθεση με το φυσικό φως του ήλιου που θρέφει τον οργανισμό, η ακτινοβολία της τηλεόρασης οδηγεί σε ενοχλήσεις, μειωμένη ζωτικότητα, εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και υπερκινητικότητα.

Αδράνεια

Η Marie Winn στο βιβλίο της «The plug-in drug» τονίζει ότι «αυτό που βλάπτει τα παιδιά δεν είναι το τι παρακολουθούν τα παιδιά στην τηλεόραση αλλά η ίδια η διαδικασία της παρακολούθησης»! Αναφέρει ότι βλέποντας τηλεόραση, το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου αναπτύσσεται εις βάρος τους αριστερού. Το αριστερό ημισφαίριο ελέγχει τον προφορικό λόγο, την ικανότητα ανάγνωσης και γραφής, της λογικής, της οργάνωσης, των ιδεών και της έκφρασης στην ομιλία  και στην γραφή.

Μπροστά στην τηλεόραση, το παιδί βομβαρδίζεται από εικόνες που δεν απαιτούν σκέψη. Ούτε του δίνεται ο χρόνος να σκεφτεί.  Οι εικόνες προβάλλονται στο παιδί γρηγορότερα απ’ ότι θα μπορούσε να συλλάβει συνειδητά, Έτσι εμποδίζεται η κατανόηση του περιεχομένου μέσω των συμβολικών διαδικασιών στην δομή της γλώσσας και της φαντασίας, που είναι απαραίτητη για την εξέλιξη των ψυχικών λειτουργιών. Τελικά, η φαντασία αδρανοποιείται και το παιδί τοποθετείται σε μια παθητική κατάσταση.

Συνεχής ματαίωση

Σε καθαρά ψυχικό επίπεδο, η παρακολούθηση της τηλεόρασης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια συνεχής ματαίωση. Το παιδί που θέλει να ρουφήξει τα πάντα, μπροστά στην τηλεόραση αδυνατεί. Οι προσπάθειές του να απορροφήσει τις νοητικές εικόνες αλλά και τις ψυχικές εντάσεις διακόπτονται διαρκώς. Δυσκολεύεται να κατανοήσει το άγχος, το φόβο, την αγωνία, την ίδια τη ζωή.

Το παιδί ασυνείδητα γνωρίζει ότι με το να κάθεται και να κοιτά κάτι τόσο τεχνητό, τόσο παθητικά και συχνά χωρίς καμιά ιδιαίτερη αισθητική, δεν εκπληρώνει καμιά ανάγκη του για ανθρώπινη επαφή, για δημιουργικότητα, για καλλιέργεια φαντασίας, για ανακάλυψη του κόσμου με όλες τις αισθήσεις του αφυπνισμένες, Μαθαίνει όμως να αφήνεται. Και αφήνεται σε κάτι που δεν το βοηθάει να εξελιχθεί και να αναπτύξει τον αληθινό του εαυτό -που είναι και σκοπός της ζωής του.

Από το φόντο στην ενήμερη επιλογή

Εκ των πραγμάτων η τηλεόραση είναι μέσα στην ζωή του σύγχρονου ανθρώπου. Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσει κανείς ένα αποστειρωμένο περιβάλλον για το παιδί του, να δαιμονοποιήσει  την τεχνολογία, τις μηχανές και την τηλεόραση στην προκειμένη περίπτωση. Καλό είναι όμως να έχουμε γνώση. Να παρατηρούμε τις συνέπειες της τηλεόρασης πρωτίστως σε εμάς τους ίδιους ως ενήλικες. Να μην αποτελεί η τηλεόραση ένα αναπόσπαστο φόντο στην καθημερινότητά μας. Να μην είναι μια μόνιμη πηγή ήχου, εικόνας, πληροφορίας και διασκέδασης μέσα στην ζωή της οικογένειάς μας.

Μαθαίνουμε έτσι στα παιδιά μας ότι η τηλεόραση μπορεί κάπου-κάπου (αν δεν επιλέξουμε το καθόλου) να υπάρχει στην ζωή μας, ναι. Αλλά δεν είναι σημαντική. Δεν μας προσφέρει ιδιαίτερες ευκαιρίες για επικοινωνία και επαφή. Δεν είναι απαραίτητη για μια ζωή με ποιότητα.

Εμείς οι ενήλικες μπορεί να επιλέξουμε την τηλεόραση για να ησυχάσει κάποιες στιγμές η σκέψη μας, να ξεφύγει το μυαλό μας. Αλλά το επιλέγουμε λίγο πολύ συνειδητά, έχοντας συνήθως αποκτήσει ήδη τα ψυχικά και νοητικά εργαλεία να επεξεργαζόμαστε τα διάφορα ερεθίσματα, να πετούμε ή να κρατάμε ότι θέλουμε. Το παιδί όμως δεν έχει φτάσει ακόμα σε ένα τέτοιο σημείο και η επαφή με τον άλλο και το παιχνίδι είναι τα καλύτερα για εκείνο!

Όταν αφηνόμαστε να μας πλημμυρίσει η διάθεση για ζωή και ανακάλυψη που το παιδί έμφυτα διαθέτει, η έμπνευση και η φαντασία επιστρατεύονται στον άνθρωπο κάθε ηλικίας και τότε δεν μπορούν παρά αλλαγές να επέλθουν!


*Η Λήδα Πασαλή είναι κλινική ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί της στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. ή να στείλετε τα σχόλιά σας παρακάτω και να σας απαντήσει.

 

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

goneis-Apla-omades-236x236

banner elniplex 236x236

SmileoftheChild 250x250

Πιο δημοφιλή

Επιβαλλόμενες οδηγίες βρεφικής κακοποίησης


Ο Παιδίατρος Στέλιος Παπαβέντσης περιγράφει μια τυπι...

Γιατί έχεις γάλα!


Είμαστε θηλαστικά! Οι νέες μητέρες έχουν πάντα αρκετ...

Δυσκολία στην ανάγνωση ή δυσαναγνωσία;


Πότε η δυσκολία στην ανάγνωση είναι ένα φυσικό στάδι...

Εκδρομή στο δάσος της Μόλας, στην Πάρνηθα


Εδώ και μερικά χρόνια οργανώνουμε τουλάχιστον μια φο...